• nl
Taalkeuze

Hoe verloopt de stemming op dag Y? Enkele praktische vragen beantwoord!

Categorie: Sociale Verkiezingen   Datum: 29/04/2016

Zodra het stembureau samenkomt, gaat men over tot het tellen, plooien en stempelen van de stembiljetten. Vervolgens gaat men over tot de stemming.

Stemverrichtingen

Wanneer vinden de stemverrichtingen plaats?

De stemverrichtingen vinden plaats volgens de uurregeling vastgelegd en aangeplakt op dag X. Het stembureau mag niemand laten stemmen vóór het vastgestelde beginuur en voordat het stembureau volledig samengesteld is.
Merk op dat de getuigen geen lid zijn van het stembureau. Het is bijgevolg niet nodig te wachten tot de getuigen zich aanmelden in het stembureau om met de stemverrichtingen te starten. Uiteraard moeten de getuigen vooraf degelijk geïnformeerd worden over het tijdstip van samenkomst.

Waar moeten de kiezers zich aanmelden?

De kiezers moeten zich aanmelden in het stembureau van hun categorie zoals vermeld op hun oproepingsbrief.

Wat met kiezers die van categorie zijn veranderd tussen dag X en dag Y?

Indien een werknemer tussen dag X en dag Y van categorie veranderde (bijvoorbeeld van het statuut van arbeider naar bediende), dan moet hij toch gaan stemmen in het bureau van de categorie waarvan hij op de definitieve kiezerslijst werd ingeschreven. Met de wijziging van categorie na dag X wordt met andere woorden geen rekening gehouden voor de verkiezingen op dag Y.

Wat indien zich op dag Y een kiezer aanbiedt die niet op de kiezerslijst werd ingeschreven?

Deze kiezer mag in geen geval zijn stem uitbrengen, op straffe van vernietiging van de verkiezingen.

Wat indien zich een kiezer aanbiedt die is ingeschreven op de kiezerslijst maar die ondertussen niet meer voldoet aan de kiesvoorwaarden?

Een werknemer die bijvoorbeeld uit dienst gaat na dag Y - 11 kon men niet meer van de kiezerslijsten verwijderen (oorzaak: de kiezerslijsten worden definitief op dag Y - 11). Deze werknemer moet nog de mogelijkheid krijgen om zijn stem uit te brengen. De voorzitter mag hem niet weigeren. Bovendien heeft deze werknemer een oproepingsbrief gekregen. Het feit dat hij op dag Y niet meer voldoet aan de kiesvoorwaarden doet er niet toe.

Wat indien een kiezer, opgeroepen om per brief te stemmen, zich persoonlijk aanbiedt op dag Y?

In het normale geval moet deze kiezer zijn stembiljet ingevuld terugsturen naar de onderneming. Het is evenwel mogelijk dat deze kiezer op de dag van de verkiezingen zijn omslag met het stembiljet zelf komt brengen. In dat geval overhandigt de kiezer de omslag met zijn stembiljet aan de voorzitter. Na de sluiting van de stemming en vóór het opmaken van het P.V. deponeert de voorzitter deze omslag in de stembus. De kiezer blijft echter wel genoteerd als kiezer die stemde per brief.
Aan de kiezer die opgeroepen werd om per brief te stemmen en die zich op dag Y persoonlijk aanbiedt zonder de omslag te overhandigen, mag toch een nieuw stembiljet gegeven worden. Zijn stem wordt als geldig beschouwd. De voorzitter van het stembureau zal zorgen voor de annulering van het biljet voor de stemming per brief van dezelfde kiezer, in het geval deze werd teruggestuurd naar de onderneming en aan de voorzitter van het stembureau werd overhandigd vóór de sluiting van het stembureau. Deze stem per brief zal worden beschouwd als ongeldig (toegekomen). In tegenstelling tot vroeger, moet geen speciaal P.V. meer worden opgemaakt, maar moeten deze documenten tot Y + 25 bewaard worden.

Is er een verplichte identiteitscontrole?

De wetgeving inzake de sociale verkiezingen legt geen verplichting tot identiteitscontrole op. In de middelgrote ondernemingen wordt dan ook veelal niet overgegaan tot controle. In de grotere ondernemingen wordt vaker (oorzaak: anonimiteit) overgegaan tot een identiteitscontrole. Een kiezer die echter zijn identiteitskaart niet mee heeft, mag toch stemmen.
Het verdient weliswaar de aanbeveling om steeds een, zij het informele, identiteitscontrole te doen. Zo niet kan de kiezer immers niet worden aangestipt op de lijsten.

Wijze van stemmen

Men kan op verschillende manieren geldig stemmen.

Volledige lijststem (stem bovenaan de lijst)

Men stemt in het vakje bovenaan de lijst. Als men op deze wijze zijn stem uitbrengt, is men akkoord met de volgorde van de kandidaten op de lijst. Een kiezer mag slechts één dergelijke stem uitbrengen per stembiljet.
Wanneer een kiezer zijn stem uitbrengt in het vakje bovenaan de lijst en bovendien één of meerdere naamstemmen uitbrengt in het vakje naast de naam van de kandida(a)t(en) van die lijst aan wie hij een voorkeurstem wil geven, wordt enkel rekening gehouden met de stem in het vakje bovenaan de lijst. Een dergelijke stem wordt dus als lijststem beschouwd. Er wordt geen rekening gehouden met de uitgebrachte naamstemmen.

Onvolledige lijststem (naamstemmen)

Wanneer een kiezer zijn voorkeur wil geven aan een bepaalde lijst, maar niet akkoord gaat met de orde van voordracht van de kandidaten, brengt hij enkel één of meerdere naamstemmen uit in het vakje naast de naam van de kandida(a)t(en) van de lijst van zijn voorkeur aan wie hij een stem wil geven.
Men mag echter niet méér naamstemmen uitbrengen dan er gewone mandaten toe te kennen zijn. Het overtreden van deze regel resulteert evenwel niet in een ongeldige stem: men houdt dan geen rekening met de uitgebrachte naamstemmen, maar het stembiljet wordt dan alsnog als een lijststembiljet beschouwd.

Wat is panacheren?

Panacheren is het uitbrengen van een naamstem voor kandidaten van verschillende lijsten door naast de naam van die kandidaten te stemmen. Zo’n wijze van stemmen is verboden en leidt tot een ongeldige stem.

Meer gedetailleerde informatie kunt u terugvinden in de juridische handleiding, welke u kunt consulteren via onze website.

Bron:

  • Art. 56 wet van 4 december 2007 betreffende de sociale verkiezingen, laatst gewijzigd door de wet van 2 juni 2015, BS 22 juni 2015, 36088.