Vlaams opleidingsverlof: uitvoeringsbesluit definitief gepubliceerd – dit verandert er vanaf 1 september 2026

Eerder dit jaar kondigden we al de hervorming van het Vlaams opleidingsverlof aan naar aanleiding van het wijzigingsdecreet van 8 mei 2026. Ondertussen is ook het bijhorende uitvoeringsbesluit definitief goedgekeurd en gepubliceerd. Dat besluit werkt de eerder aangekondigde principes nu concreet uit. Tijd om de belangrijkste nieuwigheden nog eens op een rijtje te zetten.

Wanneer treedt de hervorming in werking?

Het besluit treedt in principe in werking op 1 september 2026 en geldt dus vanaf het schooljaar 2026-2027.

Eén onderdeel geldt al vroeger: de nieuwe, strengere afbakening van welke arbeidsmarktgerichte opleidingen recht geven op Vlaams opleidingsverlof, trad al in werking op 1 juli 2026. Zo kon de opleidingsdatabank tijdig worden bijgewerkt tegen de start van het schooljaar.

Welke opleidingen komen nog in aanmerking?

Arbeidsmarktgerichte opleidingen blijven recht geven op Vlaams opleidingsverlof, maar enkel als ze:

• behoren tot een van de nauw omschreven categorieën (zie hieronder);
• voldoende omvang hebben: minstens 32 contacturen per jaar, minstens 3 studiepunten, of minstens 32 uur opleidingstijd bij ‘blended leren’;
• gegeven worden door een geregistreerde dienstverlener; en
• geregistreerd zijn bij het departement.

De in aanmerking komende categorieën zijn:

• opleidingen basiscompetenties: basisgeletterdheid, rekenvaardigheid, digitale basisvaardigheden, mediawijsheid, Nederlands voor anderstaligen;
• taalopleidingen Nederlands, Frans, Duits of Engels tot en met niveau B1, mits extern kwaliteitstoezicht;
• opleidingen die toegang geven tot een knelpuntberoep op de recentste VDAB-lijst;
• opleidingen gericht op de klimaat-, energie- of digitale transitie;
• STEM-opleidingen (technologisch, technisch, exact-wetenschappelijk of wiskundig);
• opleidingen die inspelen op een aangetoond toekomstig competentietekort;
• mentoropleidingen;
• opleidingen gericht op sociaal overleg op ondernemingsniveau;
• trajecten die leiden tot een eerste diploma secundair onderwijs.

Voor mentoropleidingen en voor trajecten bij een examencommissie of EVC-testcentrum gelden enkel de voorwaarden rond registratie en dienstverlener, niet de andere inhoudelijke vereisten.

Bedrijfsinterne opleidingen: preadvies verplicht

Een opleiding wordt als bedrijfsintern beschouwd zodra minstens één van volgende zaken van toepassing is:

1. ze staat enkel open voor werknemers of uitzendkrachten met een bepaald functieprofiel binnen dezelfde onderneming;
2. ze is uitsluitend gericht op de huidige functie, zonder dat die functie ingrijpend verandert door een sterk wijzigende omgeving;
3. ze wordt gegeven door een instructeur, opleider of begeleider die zelf werknemer is van dezelfde werkgever (of van de gebruiker, bij uitzendkrachten).

Voor dit soort opleidingen is voortaan een gunstig preadvies van het departement vereist. De werkgever dient de aanvraag in via een elektronisch formulier. Het departement:

• bevestigt de ontvankelijkheid binnen 7 dagen;
• kan bijkomende informatie opvragen, die de werkgever binnen 7 dagen moet aanleveren (anders is de aanvraag onontvankelijk);
• levert het preadvies binnen 30 dagen na de ontvankelijkheidsmelding.

Tegen een negatief preadvies kan de werkgever binnen 30 dagen een heroverweging vragen, die het departement binnen 60 dagen behandelt. Let op: die heroverweging heeft geen schorsende werking.

Nieuw begrip: werkplekleren

Het besluit voert het begrip werkplekleren formeel in: een opleidingsvorm waarbij de arbeidssituatie zelf de leeromgeving is. Om in aanmerking te komen, moet voldaan zijn aan een aantal voorwaarden:

• vóór de start stelt de opleidingsverstrekker een opleidingsplan op met de aan te leren overdraagbare competenties en een geraamde duur;
• er is een werkplekbegeleider aangesteld die op vaste tijdstippen begeleidt en de uitvoering opvolgt via een schriftelijk verslag; de werknemer wordt geïnformeerd over het plan en de identiteit van deze begeleider;
• de werknemer voert de taken zelfstandig uit, met een collega of de werkplekbegeleider beschikbaar op afroep;
• bij werkplekleren bij een andere werkgever ontvangen noch de werknemer, noch de eigen werkgever een vergoeding voor de gepresteerde arbeid.

Wat komt niet meer in aanmerking?

Geen recht op Vlaams opleidingsverlof meer voor:

• opleidingen die de werknemer nodig heeft om zijn functie uit te oefenen, als de werkgever die wettelijk of via cao toch al ten laste moet nemen;
• noodzakelijke aanpassingsopleidingen die louter voortvloeien uit een interne organisatorische of technologische wijziging.

Ook een reeks concrete leeractiviteiten valt uit de boot: onthaaltrajecten, meter-/peterbegeleiding van nieuwe collega's, online opleidingsvideo's, lunch-and-learnsessies, bedrijfstheater, lerende netwerken en intervisie.

Aantal uren en toegang

Het maximum van 250 uur per jaar wordt structureel verankerd wanneer zowel werknemer als werkgever het initiatief nemen: 125 uur op initiatief van de werknemer en 125 uur op initiatief van de werkgever.

De toegangsdrempel wijzigt: vanaf 1 september 2026 moet de werknemer opnieuw minstens 50% tewerkgesteld zijn (de vroegere uitsluiting voor wie minder dan 80% werkt én gemiddeld minder dan 28 uur/week presteert, verdwijnt). Het aantal uren wordt berekend naar rato van de tewerkstellingsbreuk in de DmfA van maart voorafgaand aan het opleidingsjaar (of, bij onvoldoende breuk in maart, de maand waarin de eerste opleiding start).

Aanwezigheid en examens

Voor opleidingen met een vereiste van regelmatige aanwezigheid geldt het recht op afwezigheid voor de effectief gevolgde uren. Dit geldt nu ook voor opleidingen uit het volwassenenonderwijs, EVC-trajecten en examencommissies. Het afleggen van examens bij de examencommissie secundair of basisonderwijs geeft voortaan recht op 16 uur in plaats van 8 uur.

Voor opleidingen zonder aanwezigheidsvereiste (hoger onderwijs) blijft het zo dat elk studiepunt recht geeft op 4 uur, mits deelname aan de eindbeoordeling. Ook voor ‘blended leren’ verandert er niets: recht op afwezigheid voor de voorziene opleidingstijd, mits een attest van doorlopen leerproces.

Strenger toezicht op opleidingsverstrekkers

• Registratie van een opleiding wordt pas goedgekeurd na een inhoudelijke controle door het departement.
• Bij niet-naleving van attesterings- of registratieverplichtingen volgt eerst een aangetekende aanmaning. Zonder gevolg binnen 30 dagen kan het departement de registratie ambtshalve intrekken.
• Bij minstens twee inbreuken met ernstig nadeel voor werknemer, werkgever of de Vlaamse overheid, kan de minister de opleidingen van die verstrekker het volgende schooljaar schrappen uit de opleidingsdatabank én verbieden dat nieuwe opleidingen van die verstrekker geregistreerd worden.

Terugbetaling aan werkgevers

De aanvraagprocedure zelf verandert niet: aanmelden in het platform Vlaamse opleidingsincentives binnen 3 maanden na de start van de opleiding, met vermelding of het initiatief van de werknemer of de werkgever kwam.

Nieuw:

• bij bedrijfsinterne opleidingen moet de werkgever het eerder verkregen preadvies registreren, of alsnog aanvragen; bij aanwijzingen dat het om zo'n opleiding gaat zonder preadvies, kan het departement bijkomende inlichtingen opvragen of zelf ambtshalve een preadvies afleveren;
• de voorwaarde van "nauwgezet volgen" vervalt voor de betaling aan de werkgever — bepalend zijn voortaan de uren waarin de werknemer daadwerkelijk aanwezig was;
• voor werknemers die halftijds met vast uurrooster of enkel in het weekend werken, moeten de opleidingsuren samenvallen met een werkdag volgens het dienstrooster (de nacht ervoor of erna telt mee); deze voorwaarde geldt nu ook voor weekendwerkers, wat voorheen niet het geval was.

Hoger forfait

Het forfaitair terugbetaalde bedrag stijgt vanaf schooljaar 2026-2027 van 14,91 EUR naar 24,50 EUR per uur Vlaams opleidingsverlof.

Cumulverbod

Het Vlaams opleidingsverlof blijft onverenigbaar met de aanmoedigingspremie in het kader van het opleidingskrediet. Dat verbod wordt uitgebreid naar nieuwe maatregelen die de loonkost van de werknemer of diens vervanger volledig financieren. De minister kan dit verder preciseren.

Bron: 

• Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juni 2026 tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 21 december 2018 tot uitvoering van afdeling 6 – toekenning van betaald educatief verlof in het kader van voortdurende vorming van de werknemers – van hoofdstuk IV van de herstelwet van 22 januari 1985 houdende sociale bepalingen en tot wijziging van artikel 4 van het besluit van de Vlaamse Regering van 17 mei 2013 betreffende de loopbaanbegeleiding, BS 30 juni 2026.