Aandachtspunten vakantiegeldberekening en vakantierechten bij het jaareinde

Het jaareinde brengt heel wat HR-verplichtingen mee. Welke controles en berekeningen moet je in 2026 onder meer op het vlak van vakantiegeld en vakantieduur nog uitvoeren?

Lees verder en ontdek deze!

Leg – indien gewenst – de collectieve vakantie voor 2027 vast

De vakantieperiodes in je onderneming kunnen individueel of collectief vastgelegd worden.

De data van de collectieve vakantie, worden in principe bepaald door de ondernemingsraad.  
Bij gebrek aan een ondernemingsraad of een beslissing ervan, worden de periodes van collectieve sluiting vastgelegd in een (unaniem) akkoord tussen de werkgever en de vakbondsafvaardiging of, bij gebreke hieraan, de werknemers.

Dit akkoord kan afspraken bevatten over de opname van het resterend saldo aan vakantiedagen die niet tijdens de collectieve sluiting worden opgenomen.

De data van collectieve sluiting van de onderneming moeten verplicht worden opgenomen in het arbeidsreglement. Van zodra een akkoord is over de data van collectieve vakantie, moet de werkgever de data bekendmaken door aanplakking ervan,  een kopie versturen aan de werknemers en een exemplaar overmaken aan de directie Toezicht op de sociale wetten.

Om praktische redenen is het aangewezen om de data van de collectieve vakantie voor 2027 nog vóór het einde van 2026 aan je medewerkers bekend te maken. 

Decemberafrekening en compensatievakantiegeld

Principe van decemberafrekening

Indien de gemiddelde arbeidsduur van jouw bediende in de loop van 2026 daalde, moet in december een afrekening van het vakantiegeld plaatsvinden.

Dit doet zich onder meer voor indien één van jouw bedienden in 2026 met de opname van gedeeltelijk tijdskrediet of thematisch verlof startte.

Bij de decemberafrekening ga je na of betrokkene op basis van zijn prestaties en gelijkgestelde periodes in het vakantiedienstjaar voldoende vakantiegeld ontvangen heeft. Hierbij bereken je hoeveel enkel, dubbel en extra dubbel vakantiegeld betrokkene nog moet ontvangen.

Voorbeeld

Simon werkte gedurende het volledig kalenderjaar 2025 voltijds (5 d/week) met een maandloon van 3.833,33 EUR.

In 2026 werd hij vanaf 1 januari 2026 tot 31 mei 2026 voltijds tewerkgesteld met een maandloon van 3.833,33 EUR. Vanaf 1 juni 2026 werkte hij deeltijds (19/38 – 5d/week) met een maandloon van 1.916,67 EUR.

Hij nam in mei 2026 3 weken vakantie op. Simon ontving dubbel vakantiegeld ter waarde van 3.258,33 EUR. Daarnaast ontving hij 268,33 EUR aan extra dubbel vakantiegeld. Hij ontving een enkel vakantiegeld van 2.738,09 EUR.

In juli 2026 neemt hij nog 1 week vakantie op. Hij ontvangt hiervoor 416,67 EUR.

Het brutojaarloon van 2025 (exclusief EJP) bedraagt 46.000 EUR.

Enkel saldo vertrekvakantiegeld

a) Te betalen enkel vakantiegeld: 46.000 x 7,67% = 3.528,20 EUR

b) Reeds ontvangen enkel vakantiegeld in 2026:

  • mei 2026 = 2.738,09 EUR
  • juli 2026 = 417,67 EUR

In totaal werd in 2026 reeds 3.154,76 EUR enkel vakantiegeld ontvangen.

In december nog uit te betalen enkel vertrekvakantiegeld = 373,44 EUR

Dubbel saldo vertrekvakantiegeld

a) Te betalen dubbel vakantiegeld: 46.000 EUR x 6,80% = 3.128,00 EUR

b) Reeds ontvangen dubbel vakantiegeld in 2026 = 3.258,33 EUR

In december nog uit te betalen dubbel vertrekvakantiegeld = - 130,33 EUR

Extra dubbel saldo vertrekvakantiegeld

a) Te betalen extra dubbel vakantiegeld: 46.000 EUR x 0,87% = 400,20 EUR

b) Reeds ontvangen extra dubbel vakantiegeld in 2026 = 268,33 EUR

In december nog uit te betalen extra dubbel vertrekvakantiegeld = 131,87 EUR

Compensatievakantiegeld

Let wel: indien je een decemberafrekening uitgevoerd hebt in 2025 en deze bediende in 2026 niet verminderd is van arbeidsduur, moet je tevens een compensatievakantiegeld berekenen in december 2026.

 

Indien jouw bediende daarentegen in 2026 nogmaals verminderde van arbeidsduur, moet er opnieuw een decemberafrekening gebeuren in 2026. De berekening van het compensatievakantiegeld vindt dan plaats in december 2027.

 

Het compensatievakantiegeld moet op dezelfde manier berekend worden als de decemberafrekening.

Controleer het vakantiesaldo en de mogelijke overdracht van wettelijke  vakantiedagen 

Principe 

Wettelijke vakantiedagen moeten in principe verplicht worden opgenomen voor 31 december van het lopende vakantiejaar. Overdracht naar het volgend kalenderjaar is in principe verboden.

Onmogelijkheid wegens bepaalde schorsingen

Werknemers die zich op het einde van het jaar in de onmogelijkheid bevinden om hun resterend saldo wettelijke vakantiedagen op te nemen door één of meerdere van de hieronder vermelde schorsingen van hun arbeidsovereenkomst, kunnen deze wettelijke vakantiedagen overdragen naar de volgende twee kalenderjaren:

  • arbeidsongeval of beroepsziekte;
  • ongeval of ziekte van gemeen recht;
  • moederschapsrust;
  • omgezette moederschapsrust (voor de vader of meemoeder);
  • profylactisch verlof (stopzetting van de arbeid ingevolge een profylactische maatregel wanneer de werknemer in contact is gekomen met iemand die aangetast is door een besmettelijke ziekte);
  • geboorteverlof;
  • adoptieverlof;
  • pleegzorgverlof;
  • pleegouderverlof.

Het vakantiegeld van de bediende voor deze dagen moet uiterlijk op 31 december uitbetaald zijn. Arbeiders ontvingen het vakantiegeld al van hun vakantiekas en hoeven daarom geen bijbetaling meer te krijgen.

De overgedragen vakantiedagen kunnen worden opgenomen bij de werkgever bij wie de vakantiedagen werden overgedragen, maar ook bij een eventuele volgende werkgever tijdens de periode van overdracht. 

Wanneer je werknemer deze overgedragen vakantiedagen opneemt ontvangt hij hiervoor geen loon of vakantiegeld meer.

Overmacht wegens andere redenen zonder overdracht

Wanneer een bediende op het einde van het jaar in de onmogelijkheid verkeert om zijn saldo van wettelijke vakantiedagen op te nemen wegens een andere situatie van overmacht die hierboven niet wordt opgesomd, ontvangt de bediende wel het verschuldigde vakantiegeld.

De niet-opgenomen vakantiedagen kunnen in dat geval echter niet worden overgedragen naar een later tijdstip. (vb. volledige werkverwijdering als maatregel van moederschapsbescherming die voortduurt tot het einde van het jaar, tijdelijke werkloosheid ingevolge overmacht wegens medische redenen, voltijdse thematische verloven…).

Op dit vakantiegeld moeten de gewone sociale zekerheidsbijdragen worden betaald.

Opfrissing nodig? Verduidelijking nodig?

Participeer aan onze online opleiding. Na deelname zal je de manuele berekeningen perfect onder de knie hebben!

Schrijf je in voor de opleiding